پایگاه مذهبی یارگمنام
  • شما در یارگمنام  

  •  
  • ازدواج به سبک اسلامی؛ گمشده نسل امروز 
  • هستید
  • ازدواج به سبک اسلامی؛ گمشده نسل امروز

    تشکیل خانواده در اسلام بسیار مورد تاکید بوده و روایات متعددی از ائمه معصومین (ع) در اهمیت آن بیان شده است. اما آن چیزی که در شرایط کنونی در جامعه اتفاق می افتد هیچ شباهتی به سبک و الگوهای اسلامی ندارد.


    نگرش اسلام به خانواده، برخلاف نگاه تك بعدي برخي از مكاتب و ديدگاه هاى غيراسلامى، بسيار عميق و همه جانبه است. نحله هاى غير دينى، خانواده را از زاويه خاصى مورد توجه قرار مى دهند، غافل از اينكه بايد به جوانب گوناگون خانواده، به عنوان يكى از بنيادى ترين نهادهاى اجتماعى كه در تمامى عرصه هاى زندگى بشر حضور دارد، توجه شود. از نظر اسلام، ازدواج عامل تكامل انسان است و در سايه چنين امري، هريك از زن و مرد به استقلال رسيده و به جايگاه واقعي خود دست مي يابند و زمينه براي پيدايش ارزش هايي چون دستيابي به وحدت، ارزش يافتن زندگي، ارزش يافتن عبادات و…، كه تاكنون مطرح نبوده است، فراهم مي شود.
    دومین نقش یک زن (نقش اول او فرزندی برای والدین است)، نقش همسر داری است. با نگاهی به سیره و منش پیامبر (ص) شاهد هستیم که با ظهور دین اسلام در امر خانواده یک انقلاب بسیار مهم فرهنگی رخ داد. در سیره پیامبر اسلام شاهد یک سری الگوها و تدابيری هستیم که از يک سو به منظور اصلاحات فرهنگي در قالب بيان اهميت ازدواج، نفي تک زيستي و عزوبت، تقويت ايمان به حمايت الهي و افزايش اميد به آينده و کم کردن نگراني‌هاي اقتصادي جوانان دنبال مي‌شود، از سوي ديگر خانواده‌ها و اولياي امور به زمينه‌سازي ازدواج جوانان فراخوانده مي‌شوند و مهمترین نکته اینکه به آسان‌سازي ازدواج تأکيد مي‌گردد. نوشتار پیش رو، موضوع تشکیل خانواده را با نگاهی به الگو برداری برای زنان امروز از سنت پیامبر اسلام (ص) مورد بررسی قرار می دهد.
    با نگاهی موشکافانه به سطور فوق کاملا واضح و مشخص است که در مسئله تشکیل خانواده سه مسئله اساسی و راهبردی مورد توجه دین قرار گرفته است:
    -فرهنگ سازی برای ازدواج و نفی تجرد
    -نفی نگرانی های اقتصادی جوانان در امر ازدواج
    -تاکید بر خانواده بر آسان گیری ازدواج
    امروزه با نگاهی به چگونگی شکل گیری ناهنجاریهای اجتماعی و اخلاقی در جوامع اسلامی از یک سو وافزایش سن ازدواج دختران و پسران، طرح مشکلات اقتصادی بواسطه خواسته های نابجا و سختی گیری خانواده ها در امر ازدواج از سویی دیگر، به این رهیافت میرسیم که این امرناشی از عدم توجه نهادهای تاثیر گذار از جمله نهاد خانواده ها به آموزه های دینی و سیره نبوی و خاندان اهل بیت (ع) می باشد. امروزه که جوامع اسلامی با ناهنجاریهای اخلاقی مواجه می باشند لازم است بار دیگر این آموزه ها را مورد توجه قرار دهد و از آن الگو برداری کنند.در ادامه بر اساس شاخص های مطرح شده در سیره پیامبر (ص) برای ازدواج، بحث فوق را مورد بررسی قرار می دهیم؛
    ۱-فرهنگ سازی و توجه به امر مقدس تشکیل خانواده
    از پیامبر (ص) روایت شده است که «در اسلام هيج بنياني در نزد خداوند دوست داشتني‌تر از تزويج نيست.» و یا در جای دیگر می فرمایند«هرکس که دوست دارد خداوند را در حالي که پاک و مطهر است ملاقات کند بايد در حالي که زوجي اختيار کرده است به ملاقات خداوند بشتابد.» احادیث بی شماری درباره اهمیت این موضوع وجود دارد.اما آنچه بسیار قابل توجه و تامل است اینکه دختران در انتخاب شریک زندگی خود به دنبال چه معیارهای باید باشند؟ زیبایی، ثروت، شغل های بسیار مهم…معیارهای نیستند که در اسلام و سیره نبوی بدانها به عنوان معیار توجه شده باشد. گرچه ثروت و شغل …برای گذران زندگی و تامین مایحتاج ضروی می باشد ولی جز اساس انتخاب همسر نیست. در نگاه و سیره پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) معیارها چیست؟ ملاک مورد توجه دین، نجابت و دیانت است. قرآن كريم در اهميت اين مسئله مي فرمايد: وَ لَا تَنكِحُواْ الْمُشْرِكَاتِ حَتىَ‏ يُؤْمِنَّ وَ لَأَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيرٌ مِّن مُّشْرِكَةٍ وَ لَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَ لَا تُنكِحُواْ الْمُشْرِكِينَ حَتىَ‏ يُؤْمِنُواْ وَ لَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيرٌ مِّن مُّشْرِكٍ وَ لَوْ أَعْجَبَكُمْ أُوْلَئكَ يَدْعُونَ إِلىَ النَّارِ وَ اللَّهُ يَدْعُواْ إِلىَ الْجَنَّةِ وَ الْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَ يُبَينُ ءَايَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُون (بقره/۲۲۱)؛ و با زنانِ مشرك ازدواج مكنيد، تا ايمان بياورند. قطعاً كنيزِ باايمان بهتر از زنِ مشرك است، هرچند [زيبايى‏] او شما را به شگفت آوَرَد. و به مردانِ مشرك زن مدهيد تا ايمان بياورند. قطعاً برده باايمان بهتر از مردِ آزاد مشرك است، هرچند شما را به شگفت آوَرَد. آنان [شما را] به سوى آتش فرا مى‏خوانند، و خدا به فرمان خود، [شما را] به سوى بهشت و آمرزش مى‏خواند، و آيات خود را براى مردم روشن مى‏گرداند، باشد كه متذكر شوند. امام صادق (ع) نيز در اين باره مي فرمايند: هر گاه كسي زني را براي حسن جمال يا از براي مال بخواهد، از هر دو محروم بماند و اگر براي دين داري و صلاح او را بخواهد، حق تعالي مال و جمال را روزي او مي كند.
    براساس چنین نگاهی است که حضرت رسول در این باره می فرمایند: «هرگاه کسي که از اخلاق و دينش رضايت داريد براي ازدواج به درگاهتان آمد به وي همسر دهيد و گرنه (سخت‌ گيري در ازدواج) سبب فتنه و فسادي بزرگ در زمين خواهد شد.» یا در جایی دیگر می فرمایند: «براي نطفه‌هاي خويش فردي مناسب اختيار کنيد؛ به هم شأن خود دختر دهيد و از آنان دختر بگيريد.»
    ۲-تشکیل خانواده و افزایش روزی
    در عصر پیامبر (ص) عده ای به علت فقر اقتصادی از ازدواج کردن کناره گیری می کردند مسئله ای که امروزه ای یکی از دلایل اصلی جوانان برای دوری از ازدواج می باشد.خداوند در قرآن مي فرمايد: ازدواج كنيد و اگر فقير باشيد، خداوند شما را از فضل خود بي نياز مي سازد: وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى‏ مِنْكُمْ وَ الصَّالِحينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَليمٌ (نور/ ۳۲)؛ بى‏همسران خود، و غلامان و كنيزان درست كارتان را همسر دهيد. اگر تنگ دستند، خداوند آنان را از فضل خويش بى‏نياز خواهد كرد، و خدا گشايشگر داناست (نور/۳۲)در این باره روایاتی از حضرت وجود دارد که گویا پیامی برای جامعه امروز ما می باشد: «کسي که ازدواج را به خاطر ترس از تنگدستي ترک کند به خداوند سوءظن نموده است چرا که خداوند می فرماید: اگر فقير باشند از فضل خود بي‌نيازشان خواهم نمود.» «خانواده تشکيل دهيد که موجب افزايش روزي است.»
    در این باره مصادیق بی شماری در تاریخ وجود دارد از جمله اینکه زمانی که حضرت زینب با عبدالله ازدواج کرد، عبدالله از لحاظ اقتصادی وضع بهتری داشت اما در عین حال دست کرم و بخشش بسیار داشت که در این باره روایت ها و گزارش های بسیاری وجود دارد. نکته جالبتر در این مسئله این است که با ازدواج ایشان با حضرت زینب (س) نه تنها اوضاع اقتصادی و مالی ایشان بدتر نشد بلکه با حضور مبارک حضرت زینب (س) روز به روز نیز بهتر و پر رونق تر گردید.چرا که حضور یک فرد دیگر در زندگی منجر به تلاش و اهتمام پیشتر برای ساختن یکزندگی بهتر می گردد.
    ۳-تشویق و کمک در امر تشکیل خانواده
    اقدام های خیر و نیکوکارانه همواره در تمام جوامع حتی جوامع غیر دینی مورد تحسین قرار می گیرد و کمک به شکل گیری بنیان خانواده که خود عامل بسیاری مهمی در جلوگیری از بزهکاری ها می باشد در موارد مختلفی در سیره پیامبر (ص) بازگو شده است.خوشبختانه امروزه در جامعه اسلامی خودمان نیز کسان بیب شماری یافت می شوند که از سرمایه های مادی و معنوی خود در راستای این سنت نیکو استفاده می کنند، با این حال همچنان نیازمند توجه های بیشتری به این موضوع است.
    ۴-مهریه های سبک
    مهریه حق زن می باشد و در اصل آن هیچ مشکلی وجود ندارد و اسلام بر این حق صحه می گذارد. ولی نکته ای که باید بدان توجه کرد این است که آیا در تعیین مهریه باید به توان مالی شوهر توجه کرد یا نه؟ آیا مهریه های سنگین که امروزه در جامعه مرسوم شده تضمینی برای بنیان خانواده و تداوم آن می باشد. پیامبر (ص) با بهترین و کوتاه ترین جمله به این مسئله واکنش نشان می دهند و می فرمایند: «بهترين زنان آنست که مهريه‌اش سبک‌تر باشد.»
    چگونگی حفظ کیان خانواده
    اختلاف نظر و سلیقه همواره امری طبیعی در درون خانواده ها می باشد؛ با این حال باید دقت کرد که این اختلاف ها افزایش و منجر به تنش های عمیق در درون خانواده و در ارتباط بین زن و شوهر نگردد و این مسئله ای است که دین مبین اسلام بدان توجه کرده و الگوهای عملی و رفتاری بسیاری را می توان در این باره مشاهد کرد که زندگی حضرت زینب (س) نمونه بارز آن می باشد.
    آنچه در این باره بسیار مهم می باشد این است که زن در کنار مرد باید تلاش کند که تنش های موجود را که بینان خانواده را نشان گرفته به حداقل برساند، و مانع از این بشود که امر طلاق رخ دهد. با نگاهی به سیره زینب (س) و الگوهای رفتاری حضرت مشاهد می کنیم که تقويت بنيان‌ هاي اخلاقي مهمترین عامل در حفظ کیان خانواده را از سوی طرفین می باشددر ادامه به نمونه های از سیره پیامبر (ص) در این باره اشاره خواهیم کرد. نمونه های که اگر زنان و مردان جامعه در دنیای امروز هم بدان تمسک جویند خواهند دید که چگونه آموزه ای دینی که در سیره عملی و رفتاری پیامبر (ص) متجلی شده بنیان خانواده آنها را مستحکم خواهد ساخت.
    ۱٫مدارا به جای سخت گیری
    پیامبر (ص)، زنان و مردان را سفارش می کند که در رفتار و برخورد با یگدیگر سعه صدر داشته و با مدارا با یکدیگر برخورد و رفتار کنند: «هرکس که با تساهل، نرمي و راحتي رفتار نمايد خداوند بر آتشش حرام گرداند.»
    ۲٫درک شرایط موجود
    به دنبال هجرت پیامبر (ص) از مکه به مدینه، برخی از مهاجرین با مشکلات مالی بسیاری مواجه شده بودند و در برخی موارد نمی توانستند نیازهای خانواده خود را تامین کنند. امروزه هم به علت مشکلات اقتصادی بسیاری از مردان در تامین و خواسته های همسرانشان با مشکلات زیادی رویرو می گردند که همه تلاش خود را به کار می برند ولی گاهی مواقع به علت ناتوانی در مقابل اهل خانه سرخورده و شرمنده می شوند. پیامبر (ص) با درک این پدیده در دوره خود و برای آیندگان در این باره در حدیثی ارزشمندی به دختر خود سفارش می کند:«دخترم، از همسرت چيزي مخواه مگر آنکه او خود براي تو آماده کند»
    ۳٫بخشنده گی و گذشت
    بخشنده گی و گذشت یکی دیگر از عوامل بسیار مهم در سیره پیامبر (ص) برای استحکام خانواده بیان شده است. در این باره تاکید پیامبر (ص) بر این است که گذشت را در سرلوحه کارهای خود قرار دهید و با کمترین اختلافی بنیان خانواده را از هم نپاشید چیزی که امروزه خانواده ها باید بدان توجه زیادی داشته باشند. «بدترين زنان شما کساني‌اند که… هيچ عذري را از همسر نمي‌پذيرند و خطايي از وي را نمي‌بخشند»…
    پی نوشت ها:
    پايدار، ابوالقاسم، نهج‌الفصاحه «مجموعه کلمات قصار حضرت رسول اکرم۶»، سازمان انتشارات جاويدان، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۶، ح ۱۱۳۱ ؛ ح ۱۱۳۲
    علامه مجلسى‏، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، تهران، اسلامية، ۱۳۶۳ ، ج ۴۳، ص ۳۱ ؛ حرعاملی، همان، ح ۲۵۴۶۳
    حرانی، ابی محمد علی بن حسین بن شعبه، تحف العقول،احمد جنتی عطایی، [بی جا]، انتشارات علمیه اسلامیه بازار شیرازی، [بی تا] ، ص۶۵
    حر‌عاملي، محمد‌بن‌الحسن، وسائل الشيعه الي تحصيل مسائل الشريعه، مؤسسة آل البيت لاحياء التراث، قم، ۱۳۷۴، ح ۲۴۹۰۱
    نوري، حسين، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، مؤسسة آل البيت:، لاحياء التراث، بيروت، ۱۴۰۸ ، ج ۱۴، ص ۱۶۲
    منبع: فرهنگ نیوز ، رسانه فرهنگی و مذهبی یارگمنام

    به شما پیشنهاد می شود این مطلب را نیز بخوانید : بی حجابی مجازی

    این پست در تاریخ آبان ۱۱, ۱۳۹۶ توسط تیم نوشتار یارگمنام ارسال شده است .

    118
    ارسال نظر
    1 . دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط رسانه یارگمنام در وب منتشر خواهد شد.
    2 . پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    3 . پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
    روز شمار

    تا آغاز امامت حضرت مهدی ( عج )

    تمامی حقوق اعم از قالب ها و نوشته ها نزد یارگمنام محفوظ می باشد و کپی برداری از آن ها پیگرد قانونی دارد . کپی از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد .

    Coding By S-Mohammad-H